काठमाडौं। नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर पदबाट महाप्रसाद अधिकारीले गत शुक्रबार नै बिदा लिइसक्नु भएको छ । निवर्तमान गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीको कार्यकाल सकिसक्दा पनि सरकारले नयाँ गभर्नर नियुक्ति गरेको छैन । गभर्नरको जिम्मेवारी पाँच वर्षसम्म परिवर्तन नहुने हुँदा अर्थतन्त्रको स्थायित्वमा भूमिका निकै धेरै हुन्छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व गभर्नर दीपेन्द्र बहादुर क्षेत्रीले अब आउने गभर्नरले निकै संयमताका साथ अर्थतन्त्रको यथार्थ बुझेर पाइला चाल्नुपर्ने अवस्था रहेको बताउनुहुन्छ । पूर्वगभर्नर क्षेत्रीले सरकारले जे भन्यो त्यही मान्ने मान्छे नभएर अबको गभर्नर मुलुकको अर्थतन्त्र जोगाएर लैजान सक्ने चाहिने बताउनुभएको हो ।

उहाँले मौद्रिक नीतिलाई केन्द्रीय बैंकको स्वायत्तताको आधारमा अडान लिनसक्ने व्यक्ति अबको गभर्नर हुनुपर्नेमा जोड दिनुहुन्छ । नियुक्तिमा पार्टीका मान्छे भन्दा पनि ब्रिफकेशको चलखेल सुरु भइरहेको पूर्व गभर्नर क्षेत्रीको आशंका छ । ब्रिफकेश बुझाएको कोही मानिस गभर्नर नियुक्त भएको खण्डमा मालिकको आदेश मान्नु पर्ने र त्यसले देशको अर्थतन्त्रको हितमा काम गर्न नसक्ने दाबी उहाँको छ । पूर्व गभर्नर क्षेत्रीले कोही पनि गोठालो अबको गभर्नर हुन नहुने टिप्पणी गर्नुहुन्छ ।

यता सत्तारुढ नेपाली कांग्रेसका महामन्त्रीसमेत रहनु भएका सांसद गगन थापाले अहिले सर्वसाधारणमा बिचौलियाले गभर्नर बनाउँछन् कि भन्ने चिन्ता रहेको बताउनुहुन्छ । महामन्त्री थापाले गभर्नर नियुक्ति कत्तिको स्वतन्त्र रूपमा हुन्छ भन्ने कुरा चासोको विषय भएको बताउनुहुन्छ ।  जाँदाजाँदै गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले आफ्नो कार्यकालको दोस्रो वर्ष पुग्दा नेपाल राष्ट्र बैंकको नेतृत्वमाथि प्रहार भएको बताउनुभएको थियो ।

शुक्रवार आफ्नो कार्यकालमा भएका प्रमुख कार्य तथा उपलब्धिहरू सार्वजनिक गर्दै उनले नेतृत्वमाथि नै गरिएको प्रहारले केन्द्रीय बैंकको स्वायत्ततामाथि नै ठाडो हस्तक्षेप भएको बताउनुभएको हो । आज नेपाल राष्ट्र बैंकको कामु गभर्नरको जिम्मेवारी निलम ढुंगानाले पाउनुभएको छ । वरिष्ठ डेपुटी गभर्नर रहेकी ढुंगानालाई उपप्रधान एवं अर्थमन्त्री विष्णु प्रसाद पौडेलले कामु गभर्नरको जिम्मेवारी तोक्नुभएको हो ।

राष्ट्र बैंक स्वायत्त संस्था हो । संसारभरिका गभर्नरहरूको मुख्य जिम्मेवारी बजारको मूल्य नियन्त्रणमा राख्ने, वित्तीय क्षेत्रमा स्थायित्व कायम गर्ने र विदेशी मुद्राको सञ्चितिलाई सन्तुलनमा राख्ने हो । यो जिम्मेवारी पूरा गर्न गभर्नरले कहिलेकाहीँ सरकारबाट आउने दबाबहरू पनि खप्न सक्नुपर्छ । स्वायत्त रूपमा निर्णय गर्न सक्नुपर्छ । त्यसैले क्षमता र इमान भएका गभर्नर छान्ने परम्परा बसाल्यौं भने त्यसले विवाद पनि कम हुने देखिन्छ ।